3 điều quan trọng nhất

Thuở xa xưa, một đấng minh quân có ba nổi băn khoan: Trong đời mình,

  1. Thời gian nào quan trọng nhất?
  2. Nhân vật nào cần chú ý nhất?
  3. Công việc nào khẩn thiết hơn cả?

Ngài tin rằng lời giải đáp sẽ giúp việc triều chính tốt đẹp, muôn dân được nhờ.

… cho đến một hôm, nghe đồn trên đỉnh núi phủ đầy may kia có vị Đạo sĩ đa chứng quả. Vua vội cải trang làm thường dân tìm đến tham vấn. 

Đến nơi, thấy vị Đạo sĩ đang cuốc đất. Nhà vua trình bày sở nguyện. Đạo sĩ chỉ mỉm cười rồi tiếp tục công việc.

Vua ngồi đợi, buồn tay nhổ cỏ quanh quẩn, giúp cái lều tranh thêm sạch sẽ.

Đợi quá lâu, vua nhắc lại câu hỏi. Đạo sĩ lại mỉm cười, mà không nói thêm điều gì.

Chợt có tiếng chân chạy dồn dập hướng đến. Một người vừa kịp tới đã ngã quỵ, toàn thân nhuộm máu đỏ.

Chủ khách hối hả đến bên người bị nạn, băng bó vết thương…

Đến khi nạn nhân nằm yên trên chiếc chõng tre độc nhất, thì đức vua cũng đã quá mệt, nằm lan ra đất ngủ thiếp đi.

Khi tỉnh dậy, trời đã sáng. Đạo sĩ đã ra làm vườn từ lâu. Đức vua đến bên người bệnh, sờ trán hỏi thăm.

Người này bỗng òa lên khóc: “Xin bệ hạ tha tội cho ngu thần”.

Vua giật mình hỏi: “Khanh là ai mà biết trẫm?”

Người này trả lời: “Hạ thần là em ruột của võ tướng Trần Đoàn, người đã bị bệ hạ giết oan. Thần vẫn theo dõi bệ hạ với chí nguyên phục thù. Hôm nay, thần mai phục sẵn. Không ngờ đợi đến xế chiều mà bệ hạ chưa xuống núi. Thần đi tìm, trượt chân té xuống triền núi. Nếu không gặp hai vị thì thần đã mất mạng. Từ đây, hận oán cừu đã biến thành ơn cứu tử. Thần cúi mong bệ hạ tha tội cho thần”.

Đức vua bùi ngùi: “Khanh yên tâm! trẫm tha tội cho khanh và sẽ cấp dưỡng đền bồi cho gia đình Trần Đoàn”.


Vua xuống núi sắp xếp tìm người khiêng nạn nhân đi chữa trị. Xong xuôi, vua lại đến tìm Đạo sĩ xin lời giải đáp khi trước.

Lúc này, Đạo sĩ mỉm cười nói: “Bần đạo đã trả lời rồi!”

“Hồi nào? Sao ta không hay biết?” – Vua ngạc nhiên hỏi.

Vị Đạo sĩ từ tốn nói: “Tâu bệ hạ. Khi bệ hạ mới lên núi tìm bần đạo, thời gian quan trọng nhất là thời gian bệ hạ đợi chờ câu trả lời. Nếu không thì bệ hạ đã chết về tay người kia rồi.

Người cần chú ý nhất khi ấy là bần đạo, bằng cớ là bệ hạ đã trèo non lội suối, lặn lội đi tìm bần đạo.

Việc cần thiết lúc đó, là nhổ cỏ giúp bần đạo. Nếu không có chút việc nhỏ ấy, bệ hạ đâu có chịu ngồi yên ở đây để rồi thoát họa sát thân.

Tới khi người kia xuất hiện, anh ta lại là nhân vật đáng chú ý nhất. Công việc cần thiết là cứu chữa anh ta. Thời gian đó thật quan trọng, vì đã gỡ cho bệ hạ nỗi oán cừu thâm sâu.

Nhà vua cúi đầu ngẫm nghĩ: Thì ra thời gian quan trọng nhất là ngay hiện tại. Nhân vật cần chú ý là người đang gặp gỡ. Việc khẩn thiết nhất là việc phải làm ngay lúc ấy”.

Quá khứ đã qua, vị lai chưa đến. Chỉ có khảnh khắc ngắn ngủi trong hiện tại là quan trọng hơn hết. Làm sao lợi ích cho ta, cho người ngay lúc ấy đó là phước đức đã chắc chắn nắm được ở trong tay.


Lời bàn:

Hiện tai luôn bị chúng ta bỏ quên vì những hoài bão về tương lai, tiếc nhớ ngày quá khứ. Không mấy ai để ý rằng hiện tại là thời gian duy nhất cần thiết để hành động. Người tu cũng thế, ngay lúc gánh nước, quét sân, ăn cơm, mặc áo, nếu đừng vọng tưởng mà chánh niệm tuệ giác thì đạo có ở đâu xa. Trong khi mọi người nhễ nhại mồ hôi, đầu tắt mặt tối, ta nhắm mắt làm ngơ. Vì ta mải mong ngóng đến những ngày sẽ thành Bồ-tát chánh hiệu.

Không ngờ nỗi bận tâm duy nhất thiết tha của mình vẫn là cái bản ngã. Còn tại gia, nó chỉ mong hưởng thọ năm dục. Nay vào chùa thì vẫn nó, đòi giải thoát, cầu vãng sanh, bát Niết-bàn. Đối tượng có thay đổi nhưng lòng tham lam, tính toán, ngàn đời vẫn chỉ là lo cho mình.

Trong kinh Kim Cương, ngài Tu Bồ Đề hỏi: “Làm thế nào hàng phục vọng tâm, làm thế nào an trụ chân tâm?”. Đấng Đạo su đã trả lời: ” Phải độ cho tất cả chúng sanh vào Vô dư Niết-Bàn” (Nghĩa là trước hết phải quên mình lo cho người).

Giác ngộ là gì? – Là tỉnh ra rằng bản ngã là thứ vô thường, không thật. Hễ còn sống với nó thì chỉ có khổ, rốt cuộc hai bàn tay trắng và một nấm mồ cỏ xanh. Cho nên quên mình vì người ngay bây giờ. Đi con đường này mới có an ninh và giải thoát.

Trích sách: Vài suy ngẫm – Tôn Sư Hải Triều Âm


Nguyện đem công đức này. Trang nghiêm Phật Tịnh Độ. Trên đền bốn ơn nặng. Dưới cứu khổ ba đường. Nếu có ai thấy nghe. Đều phát tâm Bồ-đề .Đồng sinh về Nước Cực Lạc. Nam Mô A Di Đà Phật

Leave a Reply